فهرست مطالب
مادربرد چیست ؟
مادربرد یک برد چاپی محور است که به صورت یک هاب مرکزی عمل میکند و باعث ارتباط سایر دستگاه ها با یکدیگر میشود مادر برد مجموعه از اتصالات را برای قطعه های ضروری مثل SPU ، حافظه ، کارت گرافیک و ذخیره سازی ارائه میدهد، کار کرد مادر برد و سی پی یو به یکدیگر وابسته است .
تمامی قطعات بر روی مادر برد نصب میشود و بدون وجود مادربرد باقی اجزاو قطعات سیستم هیچ کارایی ندارند و مادربرد نقش اساسی در سیستم ایفا میکند به صورتی که عملکرد کلی سیستم و قابلیت های آن را تحت شعا قرار میدهد .
CPU چیست ؟
مغز اصلی کامپیوتر ها CPU است که وظعیفه CPU اجرای دستورات و انجام محاسبات برای اجرای برنامه ها و عملکرد سیستم است . CPU ها داده ها را از رم دریافت و پردازش میکند سپس به دستگاه یا حافظه خروجی ارسال میکند . کامپیوتر ها به مادربرد نیاز دارند و مادر برد ها به یک واحد پردازش مرکزی یعنی همان CPU نیاز دارد که این قطعه میزان پردازش و سرعت پردازش را برعهده دارد .
CPU تمامی عملیات های محاسبتی ، اجرای برنامه ها و بازی ها ، پردازش داده ها و بارگذاری سیستم عامل را بر عهده دارد .
نکات انتخاب مادر برد
در انتخاب و خرید مادربرد باید به معیار ها و نکاتی توجه داشت از جمله این معیار ها :
- برند معتبر و قابل اعتماد مثل Asus Z790 MAXIMUS HERO ، MSI Z690 TOMAHAWK
- تعداد اسلات های رم بر روی مادربرد
- اندازه و فرم مادربرد
- یکسانی حافظه رم پشتیبانی شده مادر بورد با رم مصرفی
- یکسانی سوکت پشتیبانی شده مادربرد با پردازنده
کاربران با توجه به نیاز خود قادر به انتخاب بین مادربرد های پایین رده ( سری H ) ، مادربرد های میان رده ( سری B ) و مادر برد های بالا رده ( سری Z ) هستند که بسته به نیاز ، انتظار و مقدار استفاده از سیستم باید مادربر مورد نیاز خود را تهیه کنید .
انواع CPU
شرکت های تولید کننده CPU دستکتاب Intel و AMD هستند . هر دو شرکت اینتل و ای ام دی پردازنده هایی به پسوند های مختلف دارند که ویژگی های CPU ها را مشخص میکنند علاوه بر پسوند ها هم در CPU های اینتل و هم در CPU های AMD انواع مختلفی مشاهده میشوند که از نظر کارایی و قیمت باهم متفاوت هستند .
پسوند CPU های اینتل
پسوند K : این پردازنده ها بدون قفل شدن توانایی پشتیبانی از فرکانس های بالاتر را دارند . این پسوند نشان میدهد که این نوع پردازنده ها قابلیت اورکلاکینگ رادارند . مثل Intel Core i7-9700K
پسوند F : این نوع پردازنده برای کسانی که گرافیک مجزا دارند مناسب است زیرا پردازنده هایی با این پسوند دارای گرافیک داخلی نیستند . مثل Intel Core i5-10400F
پسوند T : این نوع پردازنده ها برای کار بران خانگی و کامپیوتر های کوچیک مناسب تر است زیرا نسخه های کم مصرف هستند . مثل Intel Core i7-10700T
پسوند S : این نوع پردازنده ها به دلیل بهبود ویژه عملکرد در برنامه های خاص معمولا در نسخه های ویژی ای از پردازنده های اینتل مشاهده میشود . مثل Intel Core i7-8700S
پسوند H : این نوع پردازنده ها به دلیل عملکرد بالاتر و وجود هسته های بیشتر مخصوص لپ تاپ های گیمینگ و قدرتمند است . مثل Intel Core i7-9750H
پسوند U : این نوع پردازنده ها برای دستگاه های کم مصرف مانند نوت بوک ها و لپ تاپ های اولتراپورتابل طراحی شده است . مثل Intel Core i5-8250U
پسوند X : این نوع پردازنده ها معمولا در مدل های حرفه ای یافت میشوند زیرا از توانایی های اورکلاکینگ بیشتر و عملکرد بالاتری برخوردار هستند .
پسوند CPU های AMD
پسوند X : این نوع پدازنده ها از فرکانس های پایه و افزایشی بالاتری برخوردارند و نشاندهنده اورکلاکینگ بهتر و عملکرد بالاتری هستند . مثل AMD Ryzen 5 5600X
پسوند G : این نوع پردازنده برای کاربران بدون کارت گرافیک مجزا و نیازمند به قدرت پردازش گرافکی مناسب است و زیرا شمامل گرافیک های داخلی iGPU هستند . مثل AMD Ryzen 7 5700G
پسوند XT : این نوع پردازنده ها نسخه های ارتقا یافته با عملکرد بهتر و بیشتر پردازنده های معمولی است . مثل AMD Ryzen 7 5800XT
پسوند U : این نوع پردازنده ها برای دستگاه های کم مصرفی مانند نوت بوک ها و لپ تاپ های اولتراپورتابل مناسب هستند که بهینه سازی های خاصی را برای مصرف انرژی شام میشوند . مثل AMD Ryzen 7 4800U
پسوند E : این پردازنده برای سیستم های کوچک باصرف انرژی پایین و طراحی ویژه برای کاربرد های صنعتی کم مصرف مناسب است . مثل AMD Ryzen Embedded V
پسوند PRO : این نوع پردازنده به دلیل ویژگی های امنیتی و مدیریتی ویژه مخصوص محیط های تجاری هستند . مثل AMD Ryzen 7 PRO 4750U
پلتفرم های مختلف مادر برد
قبل از انتخاب یک مادر برد اولین چیزی که باید در نظر گرفته شود هسته کامپیوتر شما یا همان CPU است . بعد از انتخاب CPU نوبت به انتخاب یک مادر برد برد با سوکتو چیپست صحیح و سازگار است . سوکت به عنوان رابط عمل میکند و پردازنده را به مادربرد ایمن میکند اما چیپست اتباط بین بین اجزا را اسان میکند و باعث ادغام سخت افزار و نرم افزار میشود به طور کلی مادر برد و سی پی یو دو بخش اصلی کامپیوتر به شمار می اید .
در کل سرکت CPU یکی از مهم ترین بخش های یک مادر برد است . سازنده های پردازنده ها یعنی دو شرکت اینتل و AMD سوکت ها را هر دو نسل یا هرسال تغییر میدهند که این موضوع باعث ارتقا سیستم میشود . لازم به ذکر است که یک مادر برد فقط به اجزای یک CPU محدود میشود .
از جدیدترین سوکت های میتوان به LGA1700 برای شرکت اینتل از نسل پردازنده های Raptor Lake پشتیبانی میکنند و AM5 برای شرکت AMD از نسل پردازنده های Zen 4 و Alder Lake پشتبانی میکنند اشاره کرد .
هیچ کامپیوتری بدون مادربرد توانایی کار کردن ندارد با این حال این پردازنده (CPU) است که عملکرد ان را تعیین میکند و کاربران نمیتوانند هر پردازنده ای را با هر مادربردی مطابقت دهند .
انواع CPU های اینتل
پردازنده های Atom
این نوع پردازنده ها بیشتر برای کار های معمولی و سبک مثل پردازش متن و مرور وب مناسب است و بیشتر برای دستگاه هایی که نیاز به باتری های طولانی مدت دارند و کوچیک و کم مصرف هستند طراحی شده اند . این نوع پردازنده ها با توجه به مصرف انرژی پایین و تولید حرارت کم بیشتر برای تبلت ها و نوت بوک ها مورد استفاده قرار میگیرند و نسبت به سایر پردازنده های اینتل قدرت پردازش کمتری دارند .
پردازنده های Celeron
این نوع پردازنده ها برای کار های عادی مانند پخش ویدیو ، وب گردی و کار کار های روزانه مناسب هستند و عمدتا برای کامپیوتر های ارزان قیمت و کارهای طراحی سبک طراحی شده ند . اگر چه قدرت پردازشی پایینی دارند اما با توجه به قیمت مناسب ،و کارایی قابل قبول در دسکتاپ های مقرون به صرفه و لپ تاپ ها مورد استفاده قرار میگیرند .
پردازنده های Core
این نوع پردازنده از عملکرد بالا و قابلیت های گسترده ای بر خوردار است که مناسب کار های سنگینی مثل برنامه نویسی ، بازی های ویدیویی و ویرایش ویدیو است و پردازنده های Core دارای نسخه های مختلفی است : Core i9 مناسب برای کاربرانی که به دنبال بهترین عملکرد و نهایت استفاده هستند ، Core i7 مناسب برای کاربران بسیار حرفه ای و کار های خیلی سنگین ، Core i5 مناسب برای کاربران حرفه ای و کار های نسبتا سنگین و در اخر Core i3 برای کاربران عادی .
پردازنده های Pentium
این نوع پردازنده ها برای کاربرام متوسط طراحی شده است و از نظر عملکرد بین مدل Celeron و مدل Core قرار دارد . پردازنده های Pentium خوش قیمت هستند و از قابایت پردازشی خوبی برخوردارند و برای بازی های سبک ، کار های اداری و کار های روز مره مناسب هستند .
پردازنده های Xeon
این نوع پردازنده ها به دلیل استفاده از تعداد هسته های بالا ، پشتیبانی از حافظه ECC ،حافظه کش بزرگ در محیط های دیتاسنتر ، محاسبات علمی ، رندرینگ سه بعدی و سرور های تجاری مورد استفاده قرار میگیرند . قدرت و پایداری بالا این پردازنده ها انها را برای کارهای سنگین ، حساس ، حرفه ای و تجاری بسیار مناسب ساخته است .
پردازنده های Itanium
درابتدای کار این نوع پردازنده ها به صورت 64 بیتی بودند که بر پایه ایتانیوم که توسط HPE و بعضی از سازنده های دیگر تولید شده است . شرکت اینتل در سال 2019 به طور رسمی اعلام کرد که پردازنده های Itanium دیگر تولید نخواهد شد .
انواع پردازنده های AMD
پردازنده های Ryzen
این نوع پردازنده مناسب کاربرانی که دنبال کار های چندگانه و عملکرد بالا هستند مناسب است . پردازنده های Ryzen با وجود عملکرد بالا و قابلیت اورکلاکینک قوی بهینه سازی شده است که باعث بهبود کارایی در بارهای کاری متنوع و اقتصاد انرژی میشود .
پردازنده های Threadripper
این نوع پردازنده ها برای کاربران طراح گرافیک ، کار های مهندسی حرفه ای و تولید محتوا بسیار مناسب است . پردازنده های Threadripper به دلیل تعداد هسته ها و رشته های بالا دارای قدرت بسیار بالا ، عملکر بیشتر و قابلیت همزمانبی بیشتر است و برای کار های سنگین و پیچیده مناسب است .
پردازنده های FX
این نوع پردازنده ها برای کاربرانی که خواهان عملکرد خوب با قیمت ارزان هستند مناسب است . پردازنده های FX قابلیت های اورکلاکینگ بالایی دارند اما نسبت به پردازنده های Threadripper تعداد هسته ها و رشته های کمتری دارد و قبل از پردازنده های Ryzen بسیار معروف بودند .
پردازنده های Athlon
این نوع پردازنده برای کاربران معمولی و کسانی که به دنبال بازی های ویدیویی هستند مناسب است . به طور کلی میتوان گفت پردازنده های Athlon پرکاربرد ترین پردازنده AMD است.
اشنایی با نام های پردازنده اینتل
برند: خط کلی محصول مثل Core ،Xeon ،Pentium و ….
مشخصه برند : به عنوان مثال برای پردازنده های Core نام هایi3 ، i5 ، i7 را شامل میشود .
نسل : زمان انتشار تراشه مثل نسل 11، 12 ،13
SKU: یک عدد که نشان دهنده یک مدل خاص در هر نسل و برند است
پسوند خط تولید : حروف که دنشان دهنده کاربرد و ویژگی های پردازنده است .
برای مثال Intel Core i5-10400F
برند : Core
مشخصه برند : i5
نسل : 10
SKU: 400
پسوند خط تولید : F
نسل پردازنده های اینتل
نسل 1 : در سال 2010 به نام Nehalem با ویژگی هایی مانند پشتیبانی از سوکت 1156 LGA ، دارای فناوری hyper-threading و محدودیت هایی مانند عدم افزایش سرعت کلاک و مسیر های فرمان ناکارامد ، پشتیبانی از رم 2 کاناله DDR3 وارد بازار شد .
نسل 2 : در سال 2011 به نام Sandy Bridge با ویژگی هایی مانند پشتیبانی از سوکت 1155 LGA ، میانگین بهبود عملکرد و پشتیبانی از رم 2 کاناله DDR3-1066 وارد بازار شد .
نسل 3 : در سال 2012 به نام Ivy Bridge با ویژگی هایی مانند پشتیبانی از سوکت 1155 LGA ، سرعت بالا تر ، افزایش عملکرد ، تولید گرمای بیشتر ، مصرف انرژی کمتر و پشتیبانی رم DDR3-1333 تا DDR3-1600 وارد بازار شدند .
نسل 4 : در سال 2013 به نام Haswell با ویژگی هایی مانند پشتیبانی از سوکتهای LGA 1150، BGA 1364، LGA 2011-3 ، مصرف برق کم ، پشتیبانی از فناوری DDR4 مناسب برای دستگاههای قابل حمل وارد بازار شده است .
نسل 5 : در سال 2015 به نام Broadwell با ویژگی هایی مانند پشتیبانی از سوکت 1150LGA ، ابعاد کوچک تر نسبت به مدل های قبلی ، زمان بیداری سریع تر ، پشتیبانی از رم دو کاناله DDR3L-1333/1600 و عملکرد گرافیکی بهتر وارد بازار شد .
نسل 6 : در سال 20015 به نام Skylake با طراحی مجدد فناوری 14 نانامتری در نسل 6 (Broadwell) واراد بازار شد .
نسل 7 : در سال 2016 به نام Kaby Lake با ویژگی هایی مانند پشتیبانی از سوکت 1150LGA ، بهبود کارایی ، پشتیبانی از رم DDR3L-1600 و رم دو کاناله DDR4-2400 ، اولین ریزمعماری اینتل بدون درایور رسمی برای ویندوز های قدیمی تر از 10 وارد بازار شده است .
نسل 8 : در سال 2017 به نام Kaby Lake R با ویژگی هایی مانند پشتیبانی از رم DDR4-2666 ، بروزرسانی شده نسل 8 (Kaby Lake) ، بدون قابلیت پشتیبانی از رم DDR3L وارد بازار شد .
نسل 9 : درسال 2017 به نام Coffee Lake با ویژگی هایی مانند پشتیبانی از سوکت 1150LGA با پایه های تغییر یافته ، استفاده از IHS برای اتصال بجای خمیر حرارتی ، پشتیبانی تا 8 هسته در هر پردازنده وارد بازار شد .
نسل 10 : درسال 2018 به نام Cannon Lake/Ice Lake با ویژگی هایی مانند پشتیبانی از سوکت های BGA1526 وDDR4 3200 وLPDDR4X 3733 ، استفاده از فناوری های جدید 10 نانومتری ، اولین پردازنده با قابلیت استفاده از WIFI وارد بازار شدند .
نسل 11 : در سال 2020 به نام Tiger Lake با ویژگی هایی مانند افزایش قابل توجه FPS ، اولیت نسل دارای گرافیک ، افزایش عملکر وارد بازار شده .
نسل 12 : در سال 2021 به نام Alder Lake با ویژگی هایی مانند مقیاس پذیری ، قابلیت های هیبریدی ، پشتبانی از حافظه DDR5 وارد بازار شد.
نسل 13 : در سال 2022 به نام Raptor Lake با ویژگی هایی مانند پشتیبانی از 24 هسته و 32 هسته در مدل های رده بالا ، فناوری پیشرفته Superfin پشتیبانی از حافظه های DDR4 و DDR5 وارد بازار شد .
نسل 14 : در سال 2024 به نام Meteor Lake با ویژگی هایی مانند پشتیبانی از سوکت 2049BGA ، شامل یک CPU و یک GPU و یک NPU ، پشتیبانی تا 16 هسته ، پشتیبانی از حافظه DDR5 و DDR5X وارد بازار شد .
نسل پردازنده های AMD
نسل | سری | سال | نمونه | نانومتر |
نسل 1 | 1000 | 2017 | Ryzen 7 1700 | 14 |
نسل 2 | 2000 | 2018 | Ryzen 5 2600 | 12 |
نسل 3 | 3000 | 2019 | Ryzen 5 3500X | 7 |
نسل 4 | 4000 | 2020 | Ryzen 5 4600H | 7 |
نسل 5 | 5000 | 2022 | Ryzen 7 5800 | 6 |
نسل 6 | 6000 | 2023 | Ryzen 73500 | 5 |
